Vệ sinh vùng kín đúng cách và dấu hiệu viêm nhiễm cần đi khám

Vệ sinh vùng kín tưởng đơn giản nhưng nhiều chị em đang làm "quá tay": rửa nhiều lần, thụt rửa sâu, dùng dung dịch thơm nồng. Những thói quen này có thể làm mất cân bằng tự nhiên và khiến viêm nhiễm dễ xảy ra hơn. Bài này giúp bạn vệ sinh đúng, đủ và biết khi nào cần đi khám.

Âm đạo có khả năng tự làm sạch

Âm đạo có hệ vi khuẩn có lợi (chủ yếu là lactobacillus) giữ môi trường hơi axit, giúp ngăn vi khuẩn và nấm có hại phát triển. Dịch tiết hằng ngày chính là cách âm đạo tự làm sạch. Vì vậy, việc của bạn chỉ là giữ sạch phần bên ngoài (vùng âm hộ), không cần và không nên rửa sâu bên trong.

Thói quen vệ sinh nên có

• Rửa bên ngoài 1–2 lần mỗi ngày bằng nước sạch, có thể dùng dung dịch dịu nhẹ, không mùi. Rửa nhẹ nhàng, không chà xát.
• Lau từ trước ra sau sau khi đi vệ sinh để tránh đưa vi khuẩn từ hậu môn về phía trước.
• Lau khô bằng khăn sạch, mềm trước khi mặc đồ lót.
• Mặc đồ lót cotton, thoáng, thay hằng ngày; tránh quần quá bó trong thời gian dài.
• Ngày hành kinh: thay băng vệ sinh khoảng 4–6 giờ một lần, kể cả khi chưa đầy; dùng tampon không quá 8 giờ.
• Sau khi quan hệ: đi tiểu và rửa bên ngoài bằng nước sạch để giảm nguy cơ viêm đường tiết niệu.
• Đồ chơi tình dục cần được làm sạch đúng cách trước và sau khi dùng. Xem cách vệ sinh đồ chơi tình dục an toàn.

Những sai lầm thường gặp

• Thụt rửa âm đạo: làm mất vi khuẩn có lợi, tăng nguy cơ viêm âm đạo do vi khuẩn và nhiễm trùng. Các hội sản phụ khoa đều khuyên không nên thụt rửa.
• Dùng xà phòng, sữa tắm, dung dịch có mùi thơm mạnh cho vùng kín: dễ gây khô, kích ứng.
• Rửa quá nhiều lần mỗi ngày: không sạch hơn mà chỉ khiến da vùng kín khô và dễ tổn thương. Khi đã bị khô, có thể đọc thêm bài khô âm đạo khi quan hệ.
• Dùng băng vệ sinh hằng ngày liên tục và lâu không thay: làm vùng kín bí, ẩm.
• Tự mua thuốc đặt, thuốc kháng sinh khi thấy ngứa: dễ dùng sai thuốc, bệnh dai dẳng hơn.

Thế nào là khí hư bình thường?

Khí hư bình thường thường trong hoặc trắng đục, không mùi hoặc mùi nhẹ, lượng thay đổi theo chu kỳ (nhiều và dai hơn vào giữa chu kỳ). Bạn không cần lo nếu khí hư như vậy và không kèm ngứa, rát.

Dấu hiệu viêm nhiễm cần đi khám

Hãy đi khám sản phụ khoa nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Khí hư đổi màu (xám, vàng, xanh), loãng hoặc đặc lợn cợn như bã đậu, có bọt.
• Mùi hôi, đặc biệt mùi tanh rõ hơn sau quan hệ.
• Ngứa, rát, sưng đỏ vùng kín.
• Đau hoặc rát khi đi tiểu, khi quan hệ.
• Có mụn nước, vết loét, mụn sùi ở vùng kín.
• Chảy máu giữa kỳ kinh hoặc sau quan hệ.
• Đau bụng dưới, kèm sốt.

Mỗi loại viêm (do vi khuẩn, do nấm, do trùng roi hay bệnh lây qua đường tình dục) cần thuốc khác nhau, nên bác sĩ thường soi tươi hoặc xét nghiệm khí hư để chọn đúng thuốc. Nếu đang mang thai, càng cần đi khám thay vì tự xử lý.

Phòng viêm nhiễm từ thói quen hằng ngày

• Dùng bao cao su khi quan hệ để giảm nguy cơ bệnh lây qua đường tình dục.
• Nếu cần bôi trơn, chọn gel gốc nước dịu nhẹ, không mùi.
• Ngủ đủ, hạn chế đồ ngọt, kiểm soát đường huyết nếu bị tiểu đường, vì đường huyết cao làm dễ nhiễm nấm.
• Tập Kegel cho nữ để tăng sức khỏe vùng sàn chậu.
• Khám phụ khoa định kỳ 6–12 tháng một lần.

Câu hỏi thường gặp

Có cần dùng dung dịch vệ sinh mỗi ngày không?
Không bắt buộc. Nước sạch là đủ. Nếu thích dùng, chọn loại dịu nhẹ, không mùi và chỉ dùng bên ngoài.

Rửa bằng nước muối có tốt không?
Không nên tự ngâm rửa bằng nước muối đậm đặc vì dễ gây khô, rát.

Ngứa vùng kín có tự hết không?
Ngứa nhẹ do kích ứng có thể tự hết khi bỏ sản phẩm gây kích ứng. Nếu ngứa kéo dài trên vài ngày hoặc kèm khí hư lạ, nên đi khám.

Cần tư vấn kín đáo về bao cao su hay gel bôi trơn phù hợp? Nhắn Zalo 0969 502 070, shop trả lời từ 6:00 đến 24:00 mỗi ngày.

Nguồn tham khảo: Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG); NHS – Keeping your vagina clean and healthy; Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) – Bacterial vaginosis; Mayo Clinic. Bài viết mang tính tham khảo, không thay cho tư vấn của bác sĩ.